ویکی دانش
خـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــوش آمـــــــــــــــــــــــــــــــــــدیـــــــد |~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~| از تاریخ 95/11/15 فروشگاه به پروتکل امن Https مجهز شده است (SSL certificate) شما می توانید با خیالی آسوده خرید کنید |~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~| مزیت دسترسی به فروشگاه امن: 1- اطمینان مشتریان از اعتبار فروشگاه به واسطه گواهی معتبر SSL و نمایش قفل سبز رنگ در مرورگر آنها 2- اطمینان مشتریان از رمزگذاری شده بودن ارتباط و حفظ امنیت اطلاعات و حریم خصوصی مشتریان |~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~| برای ورود به فروشگاه تیک ایت اینجا کلیک کنید |~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~| محبوب ترین محصولات امروز فروشگاه
این نمایش مربوط به سال 82-81 می باشد که اساتید طنز استان آذربایجان شرقی در آن ایفای نقش کرده اند: بهمن تقی پور علیرضا رنجی پور محبوب کریمی و بابک نهرین امیدوارم این نمایش بسیار زیبا و خاطره انگیز رو دانلود کرده و در کنار دوستان و خانواده از دیدنش لذت ببرید. توضیحات فیلم: این فیلم به علت قدیمی بودن دارای کیفیت پایین می باشد. حجم فایل: 553 مگابایت فرمت: MpG ...
این نمایش مربوط به دهه هفتاد می باشد که اساتید طنز استان آذربایجان شرقی در آن ایفای نقش کرده اند: حاج جعفر اصغرنسب (صمد) علیرضا رنجی پور محبوب کریمی و شادروان کریم احمدپور امیدوارم این نمایش بسیار زیبا و خاطره انگیز رو دانلود کرده و در کنار دوستان و خانواده از دیدنش لذت ببرید. توضیحات فیلم: این فیلم به علت قدیمی بودن دارای کیفیت پایین می باشد. حجم فایل: 512 مگابایت فرمت: DAT ...
دانلود 50 پاورپوینت جالب با موضوعات: سخنان بزرگان سخنان زیبا و پند آموز کشورهای جهان جملات روحیه بخش پزشکی و سلامت پاورپوینت های انگلیسی تصاویر زیبا و جالب تفکر و اندیشه پارادایم و کلی پاورپوینت مهیج دیگه که مطمئنم از دیدنشون لذت می برید ... به امتحانش می ارزه ! ...

مرتبه
تاریخ : دوشنبه 21 فروردین 1391

ایهام به تنهایی سخنی است که دارای دو معنا باشد: یکی معنای دور که معنای اصلی است و دیگری معنای نزدیک.[۱]اما ایهام تناسب یکی از زیر مجموعه­های ایهام است و همان­طور که از نام آن پیداست جمع دو صنعت ایهام و تناسب است. در این صنعت، یک واژه دارای دو معنی است منتها یکی از آن معانی، در شعر حضور دارد(معنای حاضر) یعنی شعر با آن معنی گزارش می­شود و یکی از معانی در شعر نیست(معنای غایب) اما این معنی غایب، با کلمه یا کلمات دیگری در بیت تناسب دارد.[۲] تفاوت ایهام با ایهام تناسب در این است که در ایهام گاه هر دو معنی پذیرفتنی است ولی در ایهام تناسب تنها یک معنی به کار می­آید و معنی دوم با واژه یا واژه­های دیگر یک مراعات­النظیر است. به عبارت دیگر ایهام تناسب آوردن واژه­ای است با حداقل دو معنی که یک معنی آن، مورد نظر و پذیرفته‌است و معنی دیگر نیز با بعضی از اجزای کلام تناسب دارد. واژه­ای که ایهام تناسب می­سازد حداقل یک معنی آن با بعضی دیگر از اجزای سخن مراعات­النظیر می­سازد.

(سعدی)

چنان سینه گسترده بر عالمی
که زالی نیندیشد از رستمی

در مثال بالا زال و رستم در مصرع دوم ذهن را به سوی این معنی می­برد که منظور از زال در این مصرع، نام پدر رستم است در حالی که این معنی درست نیست. زال در این جا به معنی پیرزن سفید موی است. تکاپوی ذهن در مورد واژه­ی زال که با دو معنی به کار رفته‌است، ایهام تناسب را می­سازد؛ که یکی از آن دو معنی پذیرفتنی، و دیگری با بعضی از اجزاء کلام تناسب دارد؛ و یک مراعات­النظیر می­سازد. یعنی معنی زال پدر رستم، با رستم مراعات­النظیر می­سازد و زال به معنی پیرزن سفید موی که ذهن با تلاش به آن می­رسد ایهام تناسب می­سازد.[۳] در بیت زیر ماه استعاره از معشوق است و با همین معنی است که بیت را معنی می­کنیم. اما اگر معنی دیگر ماه یعنی سی روز را در نظر بگیریم با هفته و سال، مراعات­النظیر می­سازد.[۴]

(حافظ)

ماهم این هفته برون رفت و به چشمم سالی است
حال هجران تو چه دانی که چه مشکل حالی است

در بیت بالا رشته به معنای نخ، با دوک نخ­ریسی ارتباط دارد اما در اینجا مراد از رشته، نخ نیست بلکه نام بیماری(پیوک) است که با این معنی ارتباطی ندارد. اما ذهن در ابتدا به گمان می­افتد که تناسب و ارتباطی است.[۵]

نکاتی که در ایهام تناسب باید به آنها توجه نمود: نکته­ی اول: اینکه کدام معنی در شعر نقش اصلی دارد بسته به آن است که کلمه در آن معنی با کلمات بیشتری رابطه و تناسب داشته باشد.

نکته­ی دوم: یکی از انواع مهم ایهام تناسب، ایهام تضاد است، یعنی معنی غایب با معنی کلمه یا کلماتی از کلام رابطه­ی تضاد داشته باشد:

(حافظ)

ز زهد خشک ملولم کجاست باده­ی ناب
که بوی باده مدامم دماغ تر دارد

ایهام تناسب با درگیر ساختن ذهن خواننده بر سر انتخاب یک معنی، لذت ادبی ایجاد می­کند. ایهام تناسب در شعر سعدی و حافظ به زیبایی هر چه تماتر و بسیار دیده می­شود.[۶] برای نمونه در این شعر سعدی:

(سعدی)

همچو چنگم سر تسلیم و ارادت در پیش
تو به هر ضرب که خواهی بزن و بنوازم

کلمه­ ضرب در این بیت هم به معنای ضربه زدن است و هم به معنای آلت موسیقی است که با واژه­های چنگ و نواختن در بیت مراعات­النظیر است. یا در این بیت:

(سعدی)

هنر بیار و زبان آوری مکن سعدی
چه حاجت است که گوید شکر که شیرینم

کلمه­ شکر که هم به معنای طعم شیرین است و هم به معنای معشوقه­ی خسرو است که با شیرین مراعات­النظیر است.[۷]

نمونه­ ای از اشعار حافظ:

(حافظ)

در کنج دماغم مطلب جای نصیحت
کاین گوشه پر از زمزمه­ی چنگ و رباب است

در این بیت کلمه­ی گوشه، دارای دو معنی است: یکی در معنای کنج و زاویه(در معنای حاضر ) است و دیگر اینکه اصطلاحی است در موسیقی(معنای غایب)؛ چنگ و رباب با معنای غایب تناسب دارند.

اما مثالی از اشعار مولانا:

دل چه خورده ا­ست عجب دوش که من مخمورم
یا نمکدان که دیده­ست که من در شورم

کلمه­ی شور در شعر، یکی در معنای شور و حال(معنای حاضر) است و دیگر در معنای نوعی مزه(معنای غایب) است. این کلمه در معنای غایبش با نمکدان تناسب دارد.[۸]


[۱] . وحیدیان کامیار، تقی؛ بدیع، رضا انزابی نژاد، تهران، ۱۳۷۹، اول، ص۱۳۷

[۲] . محمدی، محمدحسین؛ بلاغت، تهران، زوار،۱۳۸۷، اول، ص۱۷۰

[۳] . دارابی، سیامک؛ آرایه­های ادبی، لاهیجان، نیک نگار،۱۳۸۱، اول، ص۱

[۴] . دارابی؛ پیشین، ص ۱۶۹

[۵] . محبتی، مهدی؛ بدیع نو، تهران، سخن، ۱۳۸۰، اول، ص۹۸

[۶] . کلظم خانلو؛ ناصر، اسماعیلی، زیبا؛ مجموعه ادبیات، تهران، نوآور،۱۳۸۷، اول، ص ۱۹۴، ۱۹۵

[۷] . کاظم خانلو؛ پیشین، ص۱۹۵

[۸] . محمدی؛ پیشین، ص۱۷۱




این مطلب کامل نیست لطفا برای مشاهده متن کامل اینجا کلیک کنید.




طبقه بندی: ادبیات و شعر، 
ارسال توسط س ح
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
اطلاعیه
درخواست فایل

فروشگاه