تبلیغات
ویکی دانش ، مرجع اطلاعات عمومی|اطلاعات عمومی,ویکی پدیا,دانشنامه آزاد - دستگاه عصبی

ویکی دانش ، مرجع اطلاعات عمومی ایران | اطلاعات عمومی , ویکی پدیا , دانشنامه آزاد ایرانیان

ویکی پدیا - wiki pedia - ویکیپدیا - wikipedia

یکشنبه 17 دی 1391

دستگاه عصبی

نویسنده: سپل حسینی   طبقه بندی: زیست شناسی، 

سیستم عصبی مرکزی

آناتومی مغز

مغز پیچیده ترین عضو بدن است.بیش از 100 میلیارد سلول عصبی و میلیارد ها راه عصبی را در خود جای داده است.مغز به 3 قسمت تقسیم می شود: 1 - مخ     2-ساقه ی مغز    3-مخچه

بزرگ ترین قسمت مغز مخ است.مخ شامل 2 نیم کره، تالاموس و هیپوتالاموس و عقده های قاعده ای می باشد.ساقه ی مغز شامل مغز میانی،پل مغزی،بصل النخاع و اتصالات اعصاب جمجمه ای می باشد.مخچه در زیر مخ و پشت ساقه ی مغز واقع شده است.مغز تقریبا %2 وزن کل بدن را تشکیل می دهد.


مخ

مخ شامل 2 نیم کره است که به وسیله ی یک شیار طولی بزرگ،به صورت ناقص از هم جدا شده اند.این شیار ، مخ را به دو نیم کره ی راست و چپ تقسیم می کند. این دو نیم کره در قسمت تحتانی شیار ، به وسیله ی جسم پینه ای به هم متصل می شوند. سطح نیم کره ظاهر چین خورده دارد که علت آن لایه های چین خورده ای است که در واقع همان چین و شکنج مخ هستند و به شکل قابل توجهی سطح مغز را افزایش داده اند. قسمت خارجی تر مخ از ماده ی خاکستری تشکیل شده و 2 الی 5 میلی متر قطر دارد. لایه ی داخلی تر را ماده ی سفید رنگی تشکیل داده است که شامل فیبر های عصبی است.

نیم کره های مغز شامل چند جفت لب هستند:

_ یک جفت لب فرونتال(پیشانی)

_یک جفت لب پاریتال(آهیانه ای)

_یک جفت لب تمپورال(گیج گاهی)

_یک جفت لب اکسی پوتال(پس سری)



لب فرونتال یا پیشانی

بزرگ ترین لب است.این قسمت تمرکز،تفکر انتزاعی،ذخیره ی اطلاعات یا حافظه و عملکرد حرکتی را کنترل می کند. همچنین منطقه ی بروکا در این لب قرار دارد که مسئول هماهنگی تکلم است و در جمله بندی کلمات نقش دارد. این لب همچنین مسئول قسمت عمده ای از عواطف فردی ،قضاوت،شخصیت و بازداری احساسات می باشد.

لب پاریتال یا آهیانه ای

لب حسی غالب است؛حاوی کورتکس حسی اولیه است که اطلاعات حسی را تحلیل کرده و تفسیر این اطلاعات را به تالاموس و ساییر مناطق قشری رله می کند. همچنین برای آگاهی فرد از وضعیت خود در فضا ، جهت یابی فضایی و ارتباطات فضایی ضروری است.

لب تمپورال یا گیج گاهی

حاوی گیرنده های شنوایی است. دارای مناطق حیاتی به نام مناطق تفسیری است که اتحاد و هماهنگی مناطق بینایی و شنوایی را تامین نموده و غالب ترین نقش هر قسمت از قشر مخ را بازی می کند.

لب اکسی پوتال یا پس سری

لب خلفی نیم کره ی مغزی که مسئول تفسیر بینایی است.

در افراد راست دست و بعضی از افراد چپ دست، نیم کره ی چپ مغز از نظر عملکرد های کلامی ، زبانی ،ریاضی ، محاسبه و تحلیل غالب می باشد. نیم کره ی غیر غالب ، مسئول عملکرد های هندسی ، فضایی ، بینایی ، الگو ها و عملکرد موزیکال می باشد.




ساقه ی مغز

ساقه ی مغز شامل مغز میانی ، پل مغزی و بصل النخاع می باشد. مغز میانی پل مغزی و مخچه را به نیم کره های مغز وصل می کند. آن شامل مسیر های حسی و حرکتی است و مرکز شنوایی و رفلکس های بینایی نیز می باشد.

مخچه

مخچه به وسیله ی قسمتی از سخت شامه از نیم کره های مغز جدا می شود. مخچه عملکرد های تحریکی دارد و مسئولیت عمده ی آن هماهنگی حرکات است. همچنین حرکات ظریف ، تعادل ، حس موقعیت و اتحاد ورودی حسی را کنترل می کند.


سیستم گردش خون مغز تقریبا %15 برون ده قلبی را دریافت می کند.



آناتومی طناب نخاعی

طناب نخاعی و بصل النخاع ادامه ی ساختمان به هم پیوسته ی نیم کره های مغری هستند و بین مغز و محیط ارتباط برقرار می سازند. نخاع دارای طول تقریبا 45 سانتی متر و ضخامت یک انگشت می باشد. از سوراخ مگنوم در قاعده ی جمجمه شروع شده و تا ضلع تحتانی آخرین مهره ی کمری ادامه می یابد.

در مغز ماده ی خاکستری در خارج و ماده ی سفید در داخل قرار گرفته اما در نخاع ماده ی خاکستری در مرکز است و توسط ماده ی سفید احاطه شده است.

ستون مهره ها نیز با داشتن 7 مهره ی گردنی ، 12 مهره ی سینه ای و 5 مهره ی کمری همراه با استخوان خاجی که دارای 5 مهره ی پیوسته است نخاع را در بر گرفته و از آن محافظت می کند.




نورون

نورون ها سلول های مخصوص سیستم عصبی هستند که از نظر شکل و اندازه با هم متفاوتند. به طور کلی هر نورون دارای یک جسم سلولی است که شامل توده ی سیتوپلاسمی و هسته است و توسط یک غشاء تحریک پذیر محصور شده است. همچنین هر نورون دارای دندریت و اکسون است.دندریت یک ساختمان شاخه مانند همراه با سیناپس هایی برای دریافت پیام های الکتروشیمیایی می باشد. اکسون یک زائده ی بلند است که ایمپالس ها را از جسم سلولی منتقل می کند.

سیناپس

نورون ها با یکدیگر و نیز با اندام های مختلف بدن در ارتباطند. این محل ارتباط را سیناپس می گویند. در سیناپس نورون ها به یکدیگر یا به اندام های بدن متصل نمی شوند بلکه فقط اکسون و دندریت آنها در کنار هم یا در کنار اندام ها قرار دارد و پیام عصبی بین آن ها از دندریت ها به سمت اکسون ها جریان می یابد.

انواع نورون

1_نوع : حسی . ویژگی ساختاری :دندریت بلند، اکسون کوتاه.  کار :انتقال پیام عصبی از اندام های حسی و اعضای داخلی بدن به سمت مراکز عصبی .

  2_ نوع: رابط . ویژگی ساختاری: دندریت بلند،اکسون کوتاه یا بلند. کار: انتقال پیام عصبی در مراکز عصبی و برقراری ارتباط بین نورون های حسی و حرکتی .

3_نوع: حرکتی . ویژگی ساختاری:دندریت کوتاه،اکسون بلند. کار:انتقال پیام عصبی از مراکز عصبی به کلیه ی بخش های عمل کننده ی بدن مثل غده ها وماهیچه ها.




سیستم عصبی محیطی

سیستم عصبی محیطی شامل اعصاب جمجمه ، اعصاب نخاعی و سیستم عصبی خودمختار می باشد.

اعصاب جمجمه ای

دوازده جفت عصب جمجمه ای وجود دارد که از سطح تحتانی مغز منشا می گیرند و از طریق سوراخی از جمجمه خارج می شوند. 3 جفت از این اعصاب کاملا حسی هستند ، 5 عصب حرکتی هستند و 4 جفت مخلوط هستند. اعصاب جمجمه ای بر اساس محلی که از مغز منشا می گیرند ، شماره گذاری می شوند.

اعصاب جمجمه ای ، نوع و عملکرد:

1_بویایی ، حسی ، حس بویایی .

2_بینایی ، حسی ، دقت بینایی.

3_عصب حرکتی چشم  ، حرکتی ، عضلاتی که چشم و پلک را حرکت می دهند.انقباض مردمک ، تطابق عدسی.

4 _عصب قرقره ای ، حرکتی ، عضلاتی که چشم را حرکت می دهند.

5_عصب 3 قلو ، مخلوط ، حس صورت، رفلکس قرینه.

6_عصب دور کننده ، حرکتی ، عضلاتی که چشم را حرکت می دهند.

7_عصب صورتی ، مخلوط ، شکل ظاهری صورت و حرکت عضلات ، ترشح بزاق و اشک، چشایی، حس چشم.

8_عصب شنوایی ، حسی ، شنوایی و تعادل.

9_عصب زبانی حلقی ، مخلوط ، چشایی، حس حلق و زبان، عضلات حلق.

10_عصب واگ ، مخلوط ، عضلات حلق، حنجره و کام نرم، حس در گوش خارجی،حلق و حنجره، احشاء سینه ای و شکمی، عصب رسانی پاراسمپاتیک ارگان های سینه ای و شکمی.

11_عصب فرعی نخاعی ، حرکتی ، عضلات جناغی، چنبری، پستانی و ذوزنقه ای.

12_عصب زیر زبانی ، حرکتی ، حرکت زبان.





اعصاب نخاعی

طناب نخاعی از 31 جفت اعصاب نخاعی تشکیل شده است : 8 گردنی ، 12 سینه ای ، 5 کمری ، 5 خاجی و 1 دنبالچه ای.هر عصب نخاعی ، یک ریشه ی قدامی و یک ریشه ی خلفی دارد . ریشه های خلفی ، حسی هستند و ایمپالس های حسی را از مناطق خاص بدن به عقده ی خلفی منتقل می سازند. فیبر حسی ممکن است سوماتیک باشد که اطلاعات موجود در ارتباط با درد ، درجه ی حرارت و حس موقعیت را از تاندون ها ، مفاصل و سطوح بدن منتقل می کنند یا این که احشایی باشند که اطلاعات را از ارگان های داخلی منتقل سازند. ریشه های قدامی، حرکتی هستند و ایمپالس ها را از طناب نخاعی به بدن انتقال می دهند. این فیبر ها نیز ممکن است سوماتیک یا احشایی باشند. فیبر های احشایی شامل فیبر های اتونومیک هستند که عضلات قلب و ترشحات غدد را کنترل می کنند.


سیستم عصبی خود مختار

سیستم عصبی خود مختار ، فعالیت ارگان های داخلی نظیر قلب ، ریه ها ، عروق خونی ، ارگان های گوارشی و غدد را تنظیم می کند. حفظ و نگهداری هومئوستاز داخلی (حفظ تعادل محیط بدن) ، بزرگ ترین مسئولیت سیستم عصبی خود مختار می باشد. این سیستم دارای 2 قسمت اصلی است:

1_سیستم سمپاتیک

2_سیستم پاراسمپاتیک

که معمولا ضد هم عمل می کنند. سیستم عصبی سمپاتیک واکنش های تحریکی یا به اصطلاح واکنش های ترس و گریز را تنظیم می کند و سیستم عصبی پاراسمپاتیک معمولا عملکرد های احشایی را کنترل می نماید.

سیستم عصبی اتونومیک، اکثر ارگان های بدن را عصب رسانی می کند. اگرچه معمولا این سیستم به عنوان قسمتی از سیستم عصبی محیطی در نظر گرفته می شود ، اما به وسیله ی مراکزی در نخاع ، ساقه ی مغز و هیپوتالاموس تنظیم می گردد. سیستم عصبی خود مختار دارای دو سری نورون می باشد که بین مراکز CNS و ارگان های تحت حمایت این سیستم گسترش یافته اند . اولین گروه نورونی ، نورون پیش عقده ای است که در مغز یا نخاع قرار گرفته و اکسون آن تا عقده  ی اتونومیک ادامه یافته است . این نورون با نورون دوم که پس عقده ای است سیناپس می دهد. نورون دوم در عقده ی اتونومیک قرار گرفته است واکسون آن با بافت هدف ، سیناپس می دهد و ارگان تاثیر پذیر را عصب رسانی می کند.



سیستم عصبی سمپاتیک

قسمت سمپاتیک سیستم عصبی خودمختار ، به خاطر نقش آن در واکنش های "جنگ و گریز" به بهترین وجهی شناخته شده است . سیستم عصبی سمپاتیک تحت شرایط استرسی اعم از جسمی یا روانی ف سریعا ایمپالس های خود را افزایش می دهد . در نتیجه برونشیول ها برای تبادل بهتر گاز ها متسع می شوند ، انقباض های قلب قوی تر و سریع تر می شوند ، شریان های قلب و عضلات ارادی اتساع می یابند تا خون بیشتری دریافت کنند ، عروق خونی محیطی منقبض می شوند و پوست را سرد می کنند ، اما جریان خون ارگان های حیاتی افزایش می یابد، مردمک ها متسع می شوند ، کبد برای ایجاد انرژی سریع و کافی گلوکز آزاد می کند ، حرکات پریستالیس کند می شوند ، مو ها راست می شوند و میزان تعریق افزایش می یابد.


سیستم عصبی پاراسمپاتیک

عملکردهای سیستم عصبی پاراسمپاتیک، مانند یک عامل کنترلی غالب برای اکثر افکتور های احشایی عمل می کنند. در طی موقعیت های آرام و بدون استرس ، ایمپالس های حاصل از فیبر های پاراسمپاتیکی غالب هستند. فیبر های سیستم پاراسمپاتیک ، در دو قسمت قرار گرفته اند. یکی در ساقه ی مغز و دیگری در سگمت های نخاعی واقع شده است. به علت موضع این فیبر ها ، سیستم پاراسمپاتیک به عنوان کرانیو ساکرال (جمجمه ای_خاجی) نیز نامیده می شود که با سیستم توراکولومبار (سینه ای _ کمری ) اعصاب سمپاتیک کاملا متفاوت می باشد.

اعصاب پاراسمپاتیک ، از مغز میانی و بصل النخاع منشا می گیرند.

نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :