تبلیغات
ویکی دانش - مطالب علوم زمین
ویکی دانش
خـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــوش آمـــــــــــــــــــــــــــــــــــدیـــــــد |~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~| از تاریخ 95/11/15 فروشگاه به پروتکل امن Https مجهز شده است (SSL certificate) شما می توانید با خیالی آسوده خرید کنید |~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~| مزیت دسترسی به فروشگاه امن: 1- اطمینان مشتریان از اعتبار فروشگاه به واسطه گواهی معتبر SSL و نمایش قفل سبز رنگ در مرورگر آنها 2- اطمینان مشتریان از رمزگذاری شده بودن ارتباط و حفظ امنیت اطلاعات و حریم خصوصی مشتریان |~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~| برای ورود به فروشگاه تیک ایت اینجا کلیک کنید |~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~| محبوب ترین محصولات امروز فروشگاه
این نمایش مربوط به سال 82-81 می باشد که اساتید طنز استان آذربایجان شرقی در آن ایفای نقش کرده اند: بهمن تقی پور علیرضا رنجی پور محبوب کریمی و بابک نهرین امیدوارم این نمایش بسیار زیبا و خاطره انگیز رو دانلود کرده و در کنار دوستان و خانواده از دیدنش لذت ببرید. توضیحات فیلم: این فیلم به علت قدیمی بودن دارای کیفیت پایین می باشد. حجم فایل: 553 مگابایت فرمت: MpG ...
این نمایش مربوط به دهه هفتاد می باشد که اساتید طنز استان آذربایجان شرقی در آن ایفای نقش کرده اند: حاج جعفر اصغرنسب (صمد) علیرضا رنجی پور محبوب کریمی و شادروان کریم احمدپور امیدوارم این نمایش بسیار زیبا و خاطره انگیز رو دانلود کرده و در کنار دوستان و خانواده از دیدنش لذت ببرید. توضیحات فیلم: این فیلم به علت قدیمی بودن دارای کیفیت پایین می باشد. حجم فایل: 512 مگابایت فرمت: DAT ...
دانلود 50 پاورپوینت جالب با موضوعات: سخنان بزرگان سخنان زیبا و پند آموز کشورهای جهان جملات روحیه بخش پزشکی و سلامت پاورپوینت های انگلیسی تصاویر زیبا و جالب تفکر و اندیشه پارادایم و کلی پاورپوینت مهیج دیگه که مطمئنم از دیدنشون لذت می برید ... به امتحانش می ارزه ! ...

مرتبه
تاریخ : سه شنبه 24 مرداد 1391

لرزش ناگهانی پوسته‌های جامد زمین، زلزله یا زمین لرزه نامیده می‌شود. دلیل اصلی وقوع زلزله را می‌توان افزایش فشار بیش از حد داخل سنگها و طبقات درونی زمین دانست.

به نسبت اندازه انرژی تخلیه شده ، در بخشهای روی زمین و هر آنچه که بر آن بنا شده باشد ، ویرانی روی خواهد داد . از این رو ، در نقاطی که قبلا پوسته زمین دچار شکستگی شده است (گسل های قدیمی ) ، این امکان وجود دارد که پوسته زمین یک دست نیست و از تعدادی صفحات به هم پیوسته تشکیل شده است. در محل اتصال این قطعات نیز معمولا

لرزش هایی به وقوع می پیوندد. به طوری که امروزه توانسته اند ،کمربندهای زلزله خیز جهان را در مقیاس قاره ای مشخص کنند. و از آن جا که در این محل ها امکان خروج مواد مذاب درون زمین بیشتر است ، نوعی قرابت بین کمربند زلزله خیز و کمربند آتشفشان های روی کره زمین به وجود آمده است.

زلزله

در مقیاس های کوچک تر، رشته کوه های اصلی در هر منطقه می توانند ،مؤید وجود شکستگی در بخش زیرین ان ها باشند . براساس نظریه  (تکتونیک صفحه ای)، به وجود آمدن کوهها از برخورد لبه های دو صفحه از صفحات پوسته زمین ناشی است. و بازهم در مقیاسی کوچک تر، در هر منطقه از زمین می توان انتظار وجود گسل ، شکستگی یا درز را در پوسته زمین داشته باشیم که در اعماق متفاوت به وجود آمده اند ، مگر آن که مطالعات علمی معتبر خلاف آن را ثابت کرده باشند .

بنابراین در همه جای کره زمین ، امکان وقوع زلزله وجود دارد ، اما این امکان در محل شکستگی ها و گسل های موجود بیشتر است . بر این مبنا اگر بخواهیم انتشار جغرافیایی زلزله ها را در دنیا به طور مشخص بیان کنیم ، به این ترتیب خواهد بود :

1 – کمربند اطراف اقیانوس آرام که 80 درصد از انرژی آزاد شده و 68 درصد از زلزله های دنیا در این کمربند مشاهده می شوند . این کمربند بر دایره آتش یا محل وقوع آتشفشان های فعال و نیمه فعال دنیا تطبیق دارد .

2 – منطقه بین مدیترانه تا جزایر ساندی در اقیانوس آرام که 21 درصد زمین لرزه های جهان در آن به وقوع می پیوندد .

3 – سایر مناطق شامل اقیانوس منجمد شمالی ، اقیانوس اطلس ، اقیانوس هند غربی و آفریقای شرقی که 11 درصد زمین لرزه ها را بروز می دهد .

 

اندازه گیری زلزله

برای اندازه گیری دقیق یک زلزله از دو کمیت ( بزرگی ) و( شدت ) استفاده می کنند .

از سال 1890 ، زلزله نگارهایی در جهان وجود داشته اند که نسبت به پیشرفت علوم فناوری زمان خود می توانستند ، نسبت به وقوع و بزرگی یک زلزله واکنش نشان دهند . اما تا سال 1930 که چارلزاف . ریشتر ، زمین شناس کالیفرنیایی ، موضوع بزرگی زلزله را مطرح نکرده بود ، مسأله تعیین بزرگی زمین لرزه بدون حل باقی بود . مبانی ایده ریشتر بسیار ساده بود . او توانست ، با اندازه گیری فاصله میان کانون یک زلزله و دستگاه زلزله نگار و ابعاد منحنی های ثبت شده روی آن ، بر اساس یک ریشتر از تجربه های بدست آمده تا آن زمان ، زلزله ای را در کالیفرنیا اندازه گیری کند .

واضح است که هر قدر قدرت زلزله زیادتر باشد ، ارتعاشات ناشی از آن شدید تر است . به علاوه ، دامنه امواج ناشی از هر زلزله به قدرت ارتعاشات آن بستگی دارد . چون دامنه امواج زلزله بر حسب ازدیاد فاصله از کانون کاهش می یابد – یعنی هر چه از کانون زلزله دور می شویم ، امواج کم دامنه تر می شوند – هنگامی که از دامنه صحبت می شود ، باید فاصله ثابتی از کانون مورد توجه باشد . به این ترتیب طبق قرداد ، دامنه حرکات زمین را از فاصله 100 کیلومتری کانون اندازه گیری می کنند . با اندازه گیری بزرگی ، به آسانی می توان مقدار انرژی حاصل از یک زلزله را بدست آورد . انرژی زلزله ای که بزرگی آن 5 باشد ، تقریبا معادل انرژی بمب اتمی است که در هیروشیمای عمل کرد . اما باید بدانیم که اندازه گیری بزرگی یک زلزله ، روش تعیین شدت را کامل می کند ، در حالی که بیشتر اوقات ، شدت را بزرگی اشتباه می گیرند ؛ یعنی مقیاس مرکالی را با مقیاس ریشتر مخلوط می کنند . هر قدر لرزش زمین شدیدتر باشد ، خسارت ناشی از آن بیشتر خواهد بود . بنابراین ، اگر چه بین بزرگی و شدت رابطه ای وجود دارد ، اما این رابطه روشن و مشخص نیست .

 

انواع امواج زلزله

امواج زمین لرزه با توجه به حرکتشان در داخل یا سطح زمین به دو دسته تقسیم میشوند:

امواج داخلی

دسته ای از امواح که در درون زمین و در تمامی جهات حركت می كنند. امواج داخلی نیز به دو گروه امواج طولی یا اولیه و امواج عرضی یا ثانویه قابل تقسیم هستند.

امواج سطحی

سرعت امواج سطحی از امواج عرضی کمتر است وشدت آن نسبت به عمق و نسبت به فاصله از مرکز به سرعت کاهش می یابد. این امواج در مكان مشترک دو محیط گازی ومایع، در اثر ارتعاشات ناشی از زلزله بوجود می آید.

بیشترین انرژی را دارا بوده و عامل اصلی خرابی های ناشی از زمین لرزه بخصوص در مناطق مسکونی است. این امواج همیشه در نزدیکی سطح های ناپیوستگی متمرکز می شوند. بدین جهت در محیط های همگن موج های سطحی نخواهیم داشت.

این امواج خود به گروه های مختلفی چون « لا» و «رایلی» تفکیک می شوند. حرکت این دو موج بسیار پیچیده و قدرت تخریبی این امواج و موج S بسیار زیادتر از امواج P است.

امواج زلزله

امواج طولی(P) :

این امواج باعث کشش ها و انقباض های متوالی درامتداد حرکت موج می شود . سرعت انتشار این امواج زیادتر ازامواج دیگر است و اولین امواجی است که به ایستگاه لرزه نگار می رسد .

امواج تراکمی از همه محیط هایی که توان تحمل فشار را دارند از جمله گازها، جامدات و مایعات عبور می کنند. ذراتی که تحت تاثیر موج P قرار می گیرند در جهت انتشار موج به جلو یا عقب نوسان می کنند.

مثلا هنگامی که بخشی از یک فنر را جمع کرده و به طور ناگهانی رها کنیم، فشردگی تمام طول فنر را طی خواهد کرد تا به انتهای آن برسد. در این مثال فنر در راستای حرکت موج به ارتعاش درآمده است که بسیار شبیه به نحوه انتشار امواج P است.

دلیل نامگذاری این امواج به نام امواج اولیه سرعت بالای آنهاست و اولین موجی که از زلزله احساس می شود امواج P است. این امواج با وجود سرعت بالای بسیار سریع انرژی خود را از دست می دهند و باعث ایجاد خرابی زیادی نمی شو.

امواج برشی(S) :

این امواج باعث می شود که سنگ خم شود و شکل خود را از دست بدهد . این امواج فقط ازجامدات رد می شود.

تقریباً اثر تخریبی تمام زلزله ها بر اثرامواج برشی است و به این معنی که وقتی لحظه شکستن سنگ فرا می رسد سنگ شکاف بر می دارد و نقاط مجاور شکاف بطور جانبی نسبت بهم حرکت می نمایند . در این زمان است که دو نوع موج P وS ایجاد می شوند.

امواج لاو (love) :

حرکت زمین توسط موج لاو، تقریبا شبیه موج S است. طنابی را به دیوار وصل كنید و سر دگیر طناب را در به سمت چپ و راست بصورت قائم حركت دهید. این حركت شبیه به حركت امواج لاو است.

موجهای لاو قدری سریعتر از امواج رایلی حرکت کرده و زودتر بر روی لرزه نگاشت ظاهر می شوند.

امواج رایلی LR

این امواج به شكلی خاصی حرکت می کنند. بدین ترتیب که حرکت ذرات در امتداد مدارهای دایره ای صورت می گیرد.

مقیاس ریشتر

مقیاس ریشتر لگاریتمی است. یعنی افزایش یک واحد در مقیاس ریشتر نشان دهنده افزایش ده واحدی در دامنه موج است.مثلا دامنه موج در زلزله 6 ریشتری ده برابر دامنه موج زلزله 5 ریشتری است.

 

سؤالاتی که غالبا در مورد زلزله پرسیده می شوند :

از میان سؤالات متنوعی که به خصوص هنگام وقوع زلزله های مهیب بین مردم مطرح می شود ، دو سؤال عمومیت بیشتری دارد . البته باید به تفکیک سؤالات عمومی از تخصصی نیز توجه داشت . این دو از مجموعه سؤالات عمومی هستند .

1 – آیا امکان دارد زلزله را پیشگویی کرد ؟

پاسخ این سؤال را در اینجا بجویید.

2- آیا هیچ اخطاری در مورد وقوع یک زلزله وجود ندارد ؟

پاسخ این سؤال  منفی است اگر چه سرعت امواجی که از بین لایه های زمینی عبور می کنند ممکن است برای مردمی که متوجه وقوع زلزله شده اند ، فرصتی را فراهم آورد که در بهترین شرایط ، چند دقیقه قبل از وقوع زلزله اصلی پیش می آید ، اما واضح است ، معمولا پس از هر زلزله بزرگی ، تعداد زیادی پس لرزه به وقوع می پیوندد که بعضی ممکن است قدرت تخریبی زیادی داشته باشند . این پس لرزه ها گاه تا چندین ماه پس از وقوع لرزش اصلی ادامه می یابند و کارهای خاک برداری و ساختمان سازی را مختل می کنند .

زلزله

بد نیست بدانیم که به طور متوسط هر سه روز یک بار ، زلزله ای با بزرگی 6 ریشتر در نقطه ای از کره زمین رخ می دهد .البته ممکن است همه این زلزله ها در خشکی ها و یا در نقاط مسکونی رخ ندهد . میل طبیعی بشر از گذشته های دور بر آن بوده است که بداند ، آیا بین پدیده های طبیعی و وقوع زلزله رابطه ای وجود دارد ، یا نه . بر اساس یک بررسی آماری این نتیجه ها بدست آمده اند :

احتمال وقوع زلزله

1 – در پاییز و زمستان بیشتر از بهار و تابستان است ( نسبت 4 به 3 )

2 – هنگام هلال و بدر ، امکان وقوع زلزله بیشتر از سایر روزهای ماه است (5 دی ماه 82 برابر با2 ذیقعده 1424 بود )

3 – هنگام حضیض ، یعنی موقعی که ماه بیش از همیشه به زمین نزدیک است ، احتمال وقوع زلزله بیشتر است .

4 – هنگامی که ماه روی سطح نصف النهار محل مورد نظر باشد ، تکانهای زمین لرزه فراوان تر و شدید تر هستند .

5 – بین زمین لرزه و باد ، بارش  و تغییرات فشار رابطه ای وجود دارد . باد های شدید پس از بارش های بزرگ یا بالا و پایین رفتن ناگهانی فشار ، موجب کم شدن فشار روی چین خوردگی و گسل ها می شوند . فشار باد و فزونی کشند ها بر حسب وضع ماه ، در به وقوع پیوستن زمین لرزه مؤثرند . 




طبقه بندی: علوم زمین، 
ارسال توسط س ح
مرتبه
تاریخ : دوشنبه 23 مرداد 1391

گسل ها عبارت از شکستگی هایی هستند که در آنها ، سنگهای طرفین صفر شکستگی ، به موازات این صفحه لغزش پیدا می کنند و به کمک همین مشخصه ، می توان آنها را از درزه ها تشخیص داد. لغزش گسل ها در انواع مختلف متفاوت است. از چند میلیمتر تا چندین کیلومتر تغییر می کند. در ادامه مطلب موارد زیر به صورت مفصل توضیح داده می شود :

۱)تعریف گسل

۲) عناصر و ویژگی های گسل

۳)تقسیم بندی گسل ها بر اساس :

۱»هندسی گسل ها

۲» زاویه شیب گسل

۳»تقسیم بندی بر اساس حرکت ظاهری

۴»بر اساس حرکت ظاهری گسل یا تقسیم بندی زایشی گسل ها

۵» وضعیت گسل ها نسبت به هم

۶» حالت گسل نسبت به چینه بندی

۷» وضعیت گسل نسبت به طبقات اطراف

۴)نشانه های شناسایی گسل ها

۵) انواع پرتگاه ها

● تعریف گسل: گسل ها ، شکستگی هایی همراه با تغییر مکان نسبی هستند که به موازات سطح گسل انجام گرفته اند . . بعضی از گسل ها فقط چند سانتی متر طول دارند و جابجایی آنها در حدود سانتی متر است ، در صورتی که گسل هایی هم با صد ها کیلومتر جابجایی در حدود چند کیلومتر و حتی دهها کیلومتر دیده می شوند . در بعضی موارد ، یک گسله به صورت مجزا دیده می شود ولی در پاره ای حالات ، چندین گسله موازی و نزدیک به هم دیده می شوند که به نام منطقه گسله نامیده می شوند. گاهی نیز بدون این که یک شکستگی مشخص در سنگها دیده شود، سنگها نسبت به هم تغییر مکان می یابند که منطقه بین آنها ، به نام منطقه برش موسوم است.

● عناصر و ویژگی های گسل

الف ) شیب و امتداد گسل

در حالت کلی سطح گسل را می توان به صورت یک سطح مستوی در نظر گرفت ، لذا شیب و امتداد ان را همانند شیب و امتداد طبقات اندازه گیری می نمایند . در حالت کلی ، امتداد گسل ، امتداد یک خط افقی در سطح گسل است ، که مقدار ان نسبت به شمال بیان می شود .زاویه بین سطح افق و سطح گسل را شیب گسل می نامند .

ب ) کمر بالا و پائین

قطعه ای واقع در بالای سطح گسل بنام کمر بالا و قطعه پائین ان بنام کمر پائین نامیده می شود . بدیهی است این تعاریف در مواردی صادق است که گسل قائم نباشد زیرا در این حالت بالا و پائین صفحه گسل مفهومی نخواهد داشت .

ج ) اثر گسل

محا تقاطع صفحه گسل با سطح زمین بنام اثر گسل یا خط گسل نلمیده می شود . خط گسل در بسیاری حالات یک خط مستقیم است اما در مواردی که شیب صفحه کم بوده و پستی و بلندی سطح زمین زیاد باشد ، ممکن است به حالت نامنظم دیده شود .

د ) زاویه ریک یا پیچ

این زاویه عبارت است از زاویه بین خطی که اثر حرکت گسل را در روی صفحه ان نشان می دهد یا خط افقی که در صفحه گسل قرار دارد .

ه ) زاویه میل

زاویه های بین خط موجود در صفحه گسل با صفحه افقی را زاویه میل نامند .

● تقسیم بندی هندسی گسل ها

الف ) گسل امتداد لغز

گسلی است که در ان لغزش کلی به موازات امتداد گسل می باشد در این حالت لغزش کلی گسل معادل لغزش امتدادی بوده و در جهت شیب ، مولفه لغزش وجود نخواهد داشت . همچنین زاویه ریک لغزش کلی در این حالت معادل صفر خواهد بود .

ب ) گسل شیب لغز

گسلی است که در ان لغزش کلی در جهت شیب سطح گسل می باشد به عبارت دیگر در مورد این گسل ها . لغزش کلی و شیبی با یکدیگر مساوی بوده و مولفه لغزش امتدادی معادل صفر خواهد بود زاویه ریک لغزش کلی در مورد این دسته از گسل ها معادل ۹۰ درجه است .

ج ) گسل مورب لغز

در این دسته از گسل ها ، لغزش کلی نسبت به امتداد یا شیب به سطح گسل مورب می باشد . بدیهی است در این گسل ها لغزش کلی دارای هر دو مولفه امتدادی و شیبی خواهد بود . زاویه ریک لغزش کلی در این حالت از صفر بیشتر و از ۹۰ درجه کمتر می باشد .

● تقسیم بندی بر اساس زاویه شیب گسل

الف ) گسل های پر شیب : گسل هایی پر شیب آنهایی هستند که زاویه شیبشان از ۴۵ درجه بیشتر است .

ب ) گسل های کم شیب : هرگاه زاویه شیب کل کمتر از ۴۵ درجه باشد ، بدین نام خوانده می شود .

ج) گسل عمودی : اگر شیب صفحه گسل بیشتر از ۸۰ درجه باشد، گسل را عمودی می نامند.

● تقسیم بندی بر اساس حرکت ظاهری

الف ) گسل عادی یا مستقیم : گسلی که در ان کمر بالا نسبت کمر پائین به طرف پائین حرکت کرده باشد .

ب ) گسل رانده یا معکوس : گسل معکوسی که در آن کمر بالا به طرف بالا حرکت کرده باشد . در حالت کلی شیب گسل بیشتر از ۴۵ درجه است .

● تقسیم بندی زایشی گسل ها (بر اساس حرکت ظاهری گسل)

الف ) گسل رانده : گسلی که در ان کمر بالا نسبت به کمر پائین به سمت بالا حرکت کرده باشد . تشکیل گسل های رانده با کوتاه شدن لایه ها و طبقات همراه است .معمولا گسلهای رانده را بر حسب زاویه شیب به سه دسته تقسیم می کنند :

▪ اگر زاویه شیب بیش از ۴۵ درجه باشد گسل ،گسل معکوس نام دارد .

▪ اگر کمتر از ۴۵ درجه باشد بنام رانده خوانده می شود .

▪ اگر زاویه شیب این گسل ها کمتر از ۱۰درجه و لغزش کلی آنها زیاد باشد گسل بنام رورانده موسوم است

ب ) گسل عادی : هرگاه کمر بالا به کمر پائین بطرف پائین حرکت کرده باشد ، گسل حاصل بنام گسل عادی یا مستقیم موسوم است این گسل ها بنام گسل های وزنی نیز خوانده می شوند . این گسل ها بر اساس حالت گسل نسبت به چینه بندی به انواع زیر تقسیم می شوند:

▪ گسل هماهنگ : در این حالت شیب سطح گسل در جهت شیب طبقات است.

▪ گسل ناهماهنگ : در این حالت شیب سطح گسل در خلاف جهت شیب طبقات است.

ج ) گسل مورب : گسلی است که امتداد ان نسبت به امتداد لایه بندی یا شیستوزیته سنگهای اطراف به حالت مورب می باشد .

د ) گسل طولی : هر گاه امتداد گسل تقریبا موازی امتداد عمومی ساختمانهای زمین شناسی منطقه باشد ، بنام گسل طولی خوانده می شود .

ر ) گسل عرضی : هرگاه امتداد گسل ، عمود یا تقریبا عمود بر امتداد عمومی ساختمآنهای زمین شناسی منطقه باشد ، بنام گسل عرضی خوانده می شود .

● تقسیم بندی بر اساس وضعیت گسل ها نسبت به هم

الف ) گسل های موازی : در بعضی موارد گسل های موجود در یک منطقه دارای شیب و امتداد یکسان یا تقریبا یکسانند که به مجموعه آنها گسل های موازی اطلاق می کنند . اگر امتداد عمومی گسل های منطقه یکسان بوده شیب آنها متفاوت باشد ، می توان آنها را به دو یا چند دسته گسل های موازی تقسیم کرد .

ب ) گسل های پوششی : گسل های نسبتا کوچکی که یکدیگر را می پوشانند و حالت پله ای دارند

ج ) گسل های محیطی : این دسته گسل های دایره ای یا قوسی شکل هستند که یک منطقه دایره ای شکل یا قسمتی از منطقه دایره ای شکل را محدود می کند .

د ) گسل های شعاعی : این به گروه گسل هایی اطلاق می شود که تقریبا همگی از یک منطقه منشعب می شوند . گسل جدا شونده نوعی خاص از گسل های عادی است که در آن زاویه شیب گسل کم است .

ح ) گسل امتداد لغز : گسلی است که در آن لغزش کلی به موازات امتداد گسل می باشد به عبارت دیگر در این دسته گسل ها ، لغزش شیبی در مقایسه با لغزش امتدادی ناچیز است .

ر) گسل پر مانند :از به هم پیوستن گسلهای فرعی به اصلی، منظره پر یا شاخه مانند ایجاد می شود.

● طبقه بندی بر اساس حالت گسل نسبت به چینه بندی

۱) گسل چینه ای : در این حالت سطح گسل موازی سطح چینه بندی است.

۲) گسل مطابق و نامطابق : بر حسب اینکه شیب گسلها در جهت یا خلاف جهت شیب طبقات باشد، گسل مطابق یا نا مطابق مطرح است.

● طبقه بندی بر اساس وضعیت گسل نسبت به طبقات اطراف :

وضعیت گسل نسبت به طبقات مجاور اساس این طبقه بندی را تشکیل می دهد و در آن گسلها به انواع زیر تقسیم می شوند:

۱)گسل امتدادی : گسلی است که امتداد آن موازی یا تقریبا موازی امتداد لایه بندی است.

۲) گسل مورب : گسلی است که امتداد آن موازی یا تقریبا موازی امتداد لایه بندی است.

۳) گسل طولی : در گسل طولی امتداد گسل با امتداد لایه بندی هم جهت است.

۴)گسل عرضی : چنانچه امتداد گسل بر امتداد لایه بندی یا ساختهای زمین شناسی ناحیه عمود یا تقریبا عمود باشد، گسل را عرضی می نامند.

۵) گسل شیبی : در گسل شیبی ، امتداد گسل موازی یا تقریبا موازی جهت شیب لایه بندی و یا سیستوزیسته سنگهای اطراف است.

۶) گسل چرخشی : نوعی گسل است که در آن یک یا هر دو قطعه گسل حول یک محور که عمود بر سطح گسل است، دوران نموده است.

● نشانه های شناسایی گسل ها

نشانه های شناساسی گسلها را می توان به دو گروه نشانه های خارجی و نشانه های داخلی تقسیم کرد:

الف) نشانه های خارجی تشخیص گسل ها :عملکرد گسلها بر روی زمین باعث جابجایی ، قطعه ، تکرار لایه ها و یا ساختهای دیگر زمین شناسی می شود، نشانه هایی که در این گروه جای می گیرند، شامل موارد زیر است:

۱) خطواره ها ( انتظامهای خطی): وجود هر نوع شکل خطی طویل و غیر عادی در سطح زمین ، خطواره ها نشانه ای لازم ولی غیر کافی برای یک گسل اند، زیرا خطواره ها ممکن است به دلیل وجود درز، دایک، لایه بندی یا تورق نیز ایجاد شوند.

۲) پرتگاه: وجود پرتگاههای پر شیب و طویل با سطحی نسبتا صاف.

۳) جابجایی :جابجایی رشته ارتفاعات یا رودخانه ها یا دیگر اشکال ژئومورفولوژیکی.

۴) قطع شدگی :قطع و محو شدن ناگهانی ارتفاعات یا برجستگی ها.

۵) آبگیرهای فرونشینی : امتداد طی دریاچه ها ، برکه ها ، چشمه ها و رطوبت زمین و تغییرات خطی در پوشش گیاهی.

۶) تغییر ناگهانی رخساره های رسوبی : در بعضی موارد ، قرار گرفتن غیر عادی لایه ها در کنار هم و یا وجود سنگهایی که از نظر رخساره رسوبی در شرایط یکسانی تشکیل نمی شوند، دلیلی بر عملکرد گسل است.

۷) فرازمین و فروزمین : وجود دره های ناشی از پایین افتادگی و برجستگی های ناشی از بالا زدگی سنگهای واقع در بین چند گسل.

کشیدگی طبقات : به هنگام تشکیل گسل ، به علت اصطکاک سنگها ، طبقات طرفین سطح گسل در جهات مخالف هم کشیده می شوند. با استفاده از این کشیدگیها جهات حرکت طرفین گسل را نیز می توان تشخیص داد.

۹) لرزه خیزی : امتداد خطی زمین لرزه های تاریخی یا ثبت شده.

۱۰) چشمه ها ، چشمه هایی که در پای کوهها دیده می شود ، غالبا ناشی از وجود گسله در آن محل است و به خصوص اگر اب چشمه ها گرم باشد به احتمال زیاد می توان آنها را با گسله ها در ارتباط دانست . در حقیقت در چنین حالاتی گسله معبر عبور اب و بخصوص ابهای گرم در اعماق زمین است .

۱۱) تغییر ناگهانی مسیر رودخانه ها ، هرگاه گسله ای ، امتداد رودخانه را طی زاویه نسبتا بزرگی قطع کند ، باعث تغییر ناگهانی مسیر آن شود .

۱۲) تغییر ناگهانی در نیمرخ بستر رودخانه ، اگر در حوالی بستر رودخانه ، گسلی بوجود آید ، باعث بالا آمدن یا پائین رفتن زمین می شود . و اگر فرسایش رودخانه با بالا آمدن یا پائین رفتن متناسب نباشد ، در حوالی گسله ، شیب بستر رودخانه با سایر نقاط تفاوت پیدا می کند که این امر ، می تواند نشانه ای برای تشخیص گسله باشد .

ب ) نشانه های داخلی تشخیص گسل ها : نشانه هایی که مربوط به سطح گسل می باشد، در این گروه جای دارند و شامل موارد زیر است:

۱) آیینه گسل: سطوح صیقلی و دارای خش لغزش ( خطوط لغزشی ) که ناشی از عملکرد نیروهای برشی در سنگهای ضعیف ترند.

۲) گوژ:مواد پودر شده و عمدتا رسی در طول گسل که از ویژگیهای سنگهای مستحکمترند.

۳) بِرشی شدن : وجود قطعات زاویه تا نیمه زاویه دار یک زمینه ریزتر در امتداد خط گسل برشها مشخصه سنگهای مستحکمتر می باشند.

۴) هوازدگی و تجزیه : هوازدگی ، تجزیه ، سیمان شدگی و تغییر رنگ خطی سنگها.

۵) سطح ایستابی : در مواردی ، گوژ رسی ، سدی نقوذناپذیر در جلو آب زیرزمینی ایجاد می کند که باعث تفاوت سطح ایستابی در دو سوی گسل می شود.

۶) میلونیت شیلی : رگه نازکی به ضخامت چند سانتی متر از گوژ در لایه ای نامقاوم مثل شیل یا رس گره در بین لایه های مستحکتری مثل ماسه سنگ و سنگ آهک قرار گرفته اند.

۷) سیلیسی شدن و تشکیل کانیها :در بعضی موارد ممکن است در طول شکافهای حاصل از گسل ، محلولهای حاوی کانی عبور و رسوب نمایند.

● انواع پرتگاه ها :

پرتگاه به قسمت های نسبتا پر شیبی از سطح زمین گفته می شود که ارتفاع آنها از چند سانتی متر تا چندین صد متر تغییر می کند .بایستی توجه داشت که پرتگاه ها نیز مشخصه قطعی گسله نیستند و ممکن است منشا دیگری ، بجز گسله داشته باشد . پرتگاه ها به انواع زیر تقسیم می شوند :

۱) پرتگاه های گسلی ، این پرتگاه ها ، مستقیما در اثر گسله ها بوجود می آید و اختلاف ارتفاع آنها مربوط به حرکت نسبی گسله است . بعبارت دیگر ، پائین رفتن یا بالا آمدن یکی از قطعات گسله ، باعث تشکیل این پرتگاه ها شده است .در بعضی موارد ، که گسله امتداد یک رودخانه را قطع می کند ، در پائین پرتگاه گسلی، ممکن است در اثر تجمع آب ، یک دریاچه یا باتلاق کوچک بوجود می آید .

۲) پرتگاه های خط گسله ، در این نوع پرتگاه ها ، ارتفاع پرتگاه مربوط به اختلاف فرسایش طبقات در طرفین سطح گسله است . مثلا هرگاه گسله ای باعث شود کهدو طبقه با مقاومت مختلف ، مثل ماسه سنگ و شیل ، در مجاورت یکدیگر قرار گیرد ، پس از مدتی ، در اثر فرسایش بیشتر طبقات شیلی ، اختلاف ارتفاعی بین آنها بوجود خواهد امد . بعدها ، طبقه ماسه سنگ نیز فرسوده می شود و این بار ، ممکن است اختلاف ارتفاعی در جهت عکس حالت اول ، بوجود آید .

۳) پرتگاه های مرکب ، در این نوع پرتگاه ها ، قسمتی ار اختلاف ارتفاع مربوط به لغزش اولیه گسله و قسمتی از ان نیز ، به علت اختلاف در قابلیت فرسایش طبقات طرفین گسله است .

۴) پرتگاه های کوهپایه ای ، این پرتگاه ها که بنام اسکار پلت نیز نامیده می شوند ، در پای سلسله کوهها تشکیل می شوند .این گونه پرتگاه ها ، بیشتر در نواحی که گسله های فعال دارند ، مشاهده می شود و ارتفاع آنها از چند سانتی متر تا چندین ده متر در تغییر است .

پرتگاه های کوهپایه ای ، معمولا مستقیم نیستند و در آنها فرسایش تاثیری ندارند و یا به طور خفیف موثر بوده است . به عبارت دیگر ، سطح پرتگاه در حقیقت همان سطح گسله است . بعضی از این پرتگاه ها ، در سنگهای بستر نیز تاثیر کرده اند . در صورتی که عده ای دیگر ، تنها به طبقات نامتحجر روئی محدوداند . گاهی نیز پرتگاه های گسلی حاصله در سنگهای روئی ، در نتیجه وجود گسله های اصلی در سنگهای بستر ، بوجود می ایند .

۵) پرتگاه های مثلثی ، در بعضی موارد ، سطح پرتگاه در اثر عوامل فرسایش مثل رودخانه یا یخچال فرسوده می شود و بریدگی های مثلث شکلی در آن به وجود می آید که در نهایت ، باعث می شود که سطح پرتگاه به قطعات مثلثی شکلی ، تقسیم شود .




طبقه بندی: علوم زمین، 
ارسال توسط س ح
مرتبه
تاریخ : دوشنبه 15 خرداد 1391

کلسیت یک کانی کربناته و پایدارترین کربنات کلسیم (CaCO۳). چندریخت است. کانی کلسیت به کانی هزارچهره معروف است و از کلسیم کربن و اکسیژن تشکیل شده و این کانی با اسید واکنش می‌دهد.

کلسیت در دستگاه سه‌ضلعی (تری‌گونال)، رده اسکالنوئدریک متبلور می‌شود. دارای بلورهای درشت و مشخص و یا بصورت توده‌های دانه‌ای می‌باشد. فرمهای رومبوئدر و اسکالنوئدر کلسیت فراوانتر است. دارای ماکل‌های گوناگون و متنوع نیز می‌باشد.

کلسیت در بیشتر موارد بافت موزائیکی بی شکلی را دارد و در الیت‌ها و بعضی از سیمان‌های ته نشین شده ممکن است شکل شعاعی یا رشته‌ای داشته باشد. کلسیت در سنگهای آهکی هم به صورت اولیه و هم به صورت ثانویه وجود دارد.

کلسیت در دمای پایین تر از ۳۰ سانتیگراد براحتی تشکیل شده و پایدارتر از دیگر گونه‌های کلسیم کربنات می‌باشد. کلسیت در طبیعت به صورت گچ، سنگ آهک، سنگ مرمر و عقیق یافت می‌شود.

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Calcite_Kalzit.jpg/594px-Calcite_Kalzit.jpg



طبقه بندی: علوم زمین، 
برچسب ها: عکس کانی کلسیت،
ارسال توسط س ح
مرتبه
تاریخ : دوشنبه 15 خرداد 1391

گالن، کانی طبیعی سولفید سرب و اصلی‌ترین کانی فلز سرب در معادن سرب می‌باشد.

این کانی فلزی معمولاً همراه با اسفالریت در معادن سرب و روی دنیا استخراج می‌گردد. گالن همچنین با فلوئوریت و کلسیت همراهی می‌شود.

http://www.fabreminerals.com/specimens/s_imagesM9/Galena-MH26M9f.jpg



ادامه مطلب
طبقه بندی: علوم زمین، 
برچسب ها: زمین شناسی، کانی گالن، عکس کانی گالن،
ارسال توسط س ح
مرتبه
تاریخ : دوشنبه 15 خرداد 1391

نام آپاتیت از واژه یو نانی به معنی فریبنده گرفته شده است زیرا انواع جواهری 2 آپاتیت شبیه سایر کانیهای مهم جواهری است. آپاتیت با ترکیب شیمیایی Ca5(PO4)3(F, Cl, OH) در گروه فسفاتها قرار می گیرد . این کانی با سختی 5 جزء کانیهای سختی موس می باشد.

 

آپاتیت می تواند به صورت فلورآپاتیت، کل رآپاتیت و هیدروکسیل آپاتیت وجود داشته باشد . فلوئور آپاتیت بسیار فراوانتر از دو نوع دیگر است . مقدار P2O5 فلورآپاتیت در حدود 42 درصد است . این کانی به رنگهای سبز، قهوه ای، آبی مایل به بنفش و بی رنگ دیده می شود . آپاتیت اغلب به صورت منشوری یا سوزنی مشاهده می شو د. کلوفان نوعی آپاتیت توده ای و مخفی بلور است که بخش اعظم سنگهای فسفاته را می سازد.

 



ادامه مطلب
طبقه بندی: علوم زمین، 
برچسب ها: آپاتیت، سنگ آپاتیت، کانی آپاتیت، عکس کانی آپاتیت، مشخصات آپاتیت، همه چیز در مورد کانی آپاتیت، زمین شناسی، وبلاگ زمین شناسی، زمین شناسی سال سوم تجربی، اطلاعاتی در مورد آپاتیت، مقاله زمین شناسی،
ارسال توسط س ح
دانشمندان تصمیم دارند برای ردیابی زمین لرزه های زیر دریایی از ابزار کاملا جدید و غیر عادی صدای آواز والها استفاده کنند.

هایدروفن هایی که برای گوش سپردن به همهمه های زیر آب به کار گرفته می شوند را می توان برای شنیدن صدای والهای باله دار که گونه ای کمتر شناخته شده در اعماق آب هستند، با فرکانس پایین استفاده کرد.

لرزه شناس دانشگاه واشنگتن سیاتل برای سه سال به مطالعه بر روی این پدیده پرداخت وی هایدروفنهایی را در نزدیکی حفره های گرمابی در بستر اقیانوس قرار داد و با کمک آنها الگوریتمی را به وجود آورد که می توانست صدای والها را ردیابی کرده و از دیگر صداها جدا سازد.

سپس صداها به صورت مجزا شنیده شده و دانشمندان صدای هر یک از والها را به صورت مجزا در میان شبکه ای از حسگرهای زیر دریایی ردیابی کرده و توانستند مسیر والها را زمانی که از فراز این حفره های گرمابی عبور می کردند، تعیین کنند.

محققان حتی توانستند صدای والها را به رفتار و گروه آنها ارتباط دهند و اکنون در نظر دارند با ارتباط دادن این اصوات با اطلاعات به دست آمده در پایگاه های لرزه شناسی منطقه تصویری واضحتر را از فعالیتهای والها ترسیم کنند. 

بر اساس گزارش پاپ ساینس، این مطالعه می تواند نقش پر رنگ دانشهای ترکیبی را در به دست آوردن اطلاعاتی حیاتی از قبیل میزان وقوع زلزله در بخشهای نادیده جهان به اثبات برساند.




طبقه بندی: علوم زمین،  حیوانات، 
برچسب ها: زمین، علوم زمین، زمین لرزه ها، وال ها، استفاده از وال ها، عکس وال، زمین لرزه های زیر دریایی، زمین شناسی،
ارسال توسط س ح
آخرین مطالب
(تعداد کل صفحات:3)      [1]   [2]   [3]  

آرشیو مطالب
اطلاعیه
درخواست فایل

فروشگاه